د حضرت آية الله العظمی سيد علي سيستاني د فتوی مطابق



 

ژباړه: محمدرحيم دراني

د تقليد حکمونه

1. د مسلمان سړي په اصول دينو باندې عقيده بايد له پوهې سره وي او په اصول دينو کښې تقليد نه شي کولے. يعني د چا خبره په دې لړ کښې د دليل په توګه نه شي راوړلے خو که يو سړے د اسلام په صحيح عقايدو ايمان ولري او څرګند يې کړي نو سره د دې چې دليل ورسره نه وي بيا هم هغه سړے مسلمان او مؤمن دے او د اسلام ټول حکمونه ورباندې راځي. خو د دين په احکامو کښې (د قطعياتو او ضرورياتو نه پرته) بايد انسان يا مجتهد وي (چې دا توان ولري چې ټول حکمونه دليل سره په لاس راوړے شي) او يا بايد له مجتهده تقليد وکړي او يا په احتياط داسې عمل وکړي چې ورته د عمل د صحيح شونې يقين حاصل شي. مثلا که ځينې مجتهدين يو عمل حرام ګڼي او ځينې نور وايي چې حرام نه دے نو پکار ده چې هغه کار په ځاي رانه وړي او که ځينې يو عمل واجب ګڼي او ځينې يې مستحب ګڼي نو بايد هغه په ځاي يې راوړي. نو کوم کسان چې مجتهدان نه دي او په احتياط هم عمل نه شي کولے بايد له يوۀ مجتهده تقليد وکړي.

2. په احکامو کښې تقليد: د مجتهد په حکم عمل کول دي.

له داسې مجتهد څخه تقليد کولے شي چې نارينه، بالغ، عاقل، شيعه دولس امامي، حلال زاده، ژوندې او عادل وي.

عادل هغه څوک دے چې کوم کارونه چې په هغه واجب دي په ځاي راوړي او کوم کارونه چې په هغه حرام دي هغه ونه کړي.

د عدالت نښانه دا ده چې په ظاهره ښه سړے وي که د هغه له ګاونډيانو يا هغه کسانو چې ورسره ناسته پاسته لري، د هغه په هکله ترې پوښتنه وکړې شي نو ووايي چې هغه ښه سړے دے.

او که چرې يو داسې حکم وي چې خلقکو ته پيښ وي او د مجتهدينو پکښې اختلاف وي نو بيا لازمه ده چې انسان له داسې مجتهده تقليد وکړي چې له ټولو اعلم وي يعنې د احکامو په پوهې کښې د خپلې زمانې له مجتهدانو څخه د احکامو په راوباسلو کښې ډېر توان ولري.

3. مجتهد او اعلم په دريو طريقو پيژندلې شو.

الف) يو دا چې انسان په خپله يقين وکړي يعنې په خپله اهل علم وي او (اعلم) له ټولو زيات علم لرونکې مجتهد پيژني.

ب) دوه عادلان او عالمان کسان، چې د مجتهد د پيژنګلو توان لري، د يو مجتهد د زيات علم لرنې تصديق وکړي په دې شرط چې دوه نور عادلان او عالمان کسان د هغوي دوو مخالفت ونه کړي او ظاهره دا ده چې د يو مجتهد اجتهاد او زيات علم  د يو سړي په ګواهۍ هم منل کيږي  که چرې د سړي ورباندې يقين وي.

ج) که د اهل علم يوه غونډه چې زيات علم لرونکې مجتهد ټاکلے شي او د هغوي په خلے سړي ته يقين پيدا کيږي نو په دې طريقه هم صحيح ده.



1 2 next